Vale dos Vinhedos – włoskie dziedzictwo i tradycja winiarska południowej Brazylii
- Brazylia Tour
- 15 sie
- 3 minut(y) czytania
Vale dos Vinhedos, czyli Dolina Winnic, jest jednym z najważniejszych regionów winiarskich Brazylii. Leży w górzystej części stanu Rio Grande do Sul, na terenie gmin Bento Gonçalves, Garibaldi i Monte Belo do Sul. Łagodne wzgórza porośnięte winoroślą, kamienne domy i rodzinne piwnice przypominają krajobrazy północnych Włoch, skąd pochodziła większość osadników, którzy ukształtowali historię regionu.
Historia włoskich kolonistów
Rozwój winiarstwa w Serra Gaúcha rozpoczął się wraz z przybyciem włoskich imigrantów w drugiej połowie XIX wieku. Pierwsze rodziny osiedliły się w okolicach dzisiejszego Bento Gonçalves około 1875 roku. Wielu przybyszów pochodziło z północnych regionów Włoch, gdzie uprawa winorośli i domowa produkcja wina stanowiły część codziennego życia.
Koloniści otrzymywali niewielkie działki położone na pagórkowatych i często zalesionych terenach. Budowali domy z drewna i kamienia, karczowali ziemię oraz zakładali pierwsze pola uprawne. Obok kukurydzy, pszenicy i warzyw sadzili winorośl, ponieważ wino było tradycyjnym napojem podawanym podczas rodzinnych posiłków i uroczystości.
Początkowo produkowano je jedynie na własne potrzeby. Winogrona zbierano ręcznie, ugniatano, a moszcz pozostawiano do fermentacji w drewnianych beczkach. Z czasem przydomowe piwnice zaczęły przekształcać się w niewielkie rodzinne winiarnie, a wino stało się jednym z najważniejszych produktów gospodarczych regionu.
Uprawa winorośli
Pagórkowaty krajobraz Serra Gaúcha okazał się odpowiedni do rozwoju winnic. Rzędy winorośli zakładano na zboczach i łagodnych wzniesieniach, pomiędzy lasami, gospodarstwami oraz niewielkimi osadami.
Pierwsi koloniści uprawiali przede wszystkim odmiany odporne na lokalne warunki. Wraz z rozwojem wiedzy winiarskiej i technologii zaczęto sadzić także europejskie odmiany gatunku Vitis vinifera, przeznaczone do produkcji win jakościowych. Obecnie z regionem kojarzone są między innymi Merlot, Cabernet Sauvignon, Chardonnay oraz odmiany używane do produkcji brazylijskich win musujących.
Winogrona są najczęściej zbierane ręcznie, aby można było wybrać najlepsze kiście i ograniczyć uszkodzenia owoców. Zbiór, nazywany po portugalsku vindima, jest nie tylko etapem pracy w winnicy, lecz także ważną częścią kultury potomków włoskich osadników.
Garibaldi – brazylijska stolica win musujących
Garibaldi jest miastem szczególnie związanym z produkcją win musujących. To tutaj w 1913 roku rodzina Peterlongo wyprodukowała pierwsze brazylijskie wino musujące metodą tradycyjną, w której druga fermentacja odbywa się bezpośrednio w butelce.
Włoscy imigranci przywieźli do Garibaldi swoje doświadczenie w uprawie winorośli, natomiast późniejszy rozwój techniki i współpraca między producentami sprawiły, że miasto stało się jednym z najważniejszych ośrodków produkcji win oraz win musujących w Brazylii.
Cooperativa Vinícola Garibaldi
Jednym z najważniejszych symboli miejscowej tradycji jest Cooperativa Vinícola Garibaldi, założona w 1931 roku. Jej powstanie było wynikiem współpracy rodzinnych producentów winogron, którzy postanowili wspólnie przetwarzać owoce, rozwijać technologię produkcji i wprowadzać swoje wina na szerszy rynek.
Model spółdzielczy pozwolił niewielkim gospodarstwom zachować rodzinny charakter, a jednocześnie korzystać z nowoczesnych urządzeń i wiedzy enologicznej. Do dziś winogrona dostarczane są przez rodziny związane z rolnictwem od kilku pokoleń.
Vinícola Garibaldi produkuje wina czerwone, białe i różowe, soki winogronowe oraz wina musujące, które są jej największą specjalnością. Historia winiarni pokazuje, jak praca pojedynczych rodzin połączyła się w silną tradycję spółdzielczą, charakterystyczną dla południowej Brazylii.
Vinícola Jolimont – francuskie korzenie w Serra Gaúcha
Vinícola Jolimont nie znajduje się w granicach właściwego Vale dos Vinhedos. Położona jest w Vale do Morro Calçado, na terenie miasta Canela, ale należy do szerszej tradycji winiarskiej Serra Gaúcha.
Winiarnia została założona w 1948 roku przez francuskiego imigranta Jacques’a Brière’a. Przybywając do południowej Brazylii, dostrzegł w górskim klimacie regionu warunki przypominające europejskie tereny winiarskie. Rozpoczął tam produkcję win, łącząc francuską wiedzę z brazylijskim krajobrazem i miejscowymi warunkami.
Jolimont należy do pionierów produkcji win jakościowych i rzemieślniczych w Rio Grande do Sul. W jej piwnicach powstają wina oraz wina musujące, a sposób ich wytwarzania łączy tradycyjne techniki z nowoczesnymi metodami kontroli fermentacji i dojrzewania.
Dziedzictwo zapisane w krajobrazie
Historia Vale dos Vinhedos jest przede wszystkim historią rodzin, które przybyły z Europy i rozpoczęły nowe życie na południu Brazylii. Winorośl stała się dla nich źródłem utrzymania, ale także sposobem zachowania własnej kultury, tradycji i więzi rodzinnych.
Znaczenie regionu zostało oficjalnie potwierdzone w 2002 roku, gdy Vale dos Vinhedos otrzymało pierwszą brazylijską Indicação de Procedência dla win. W 2012 roku zostało również pierwszym regionem winiarskim w Brazylii posiadającym Denominação de Origem, czyli chronioną nazwę pochodzenia.
Dzisiejsze winnice, kamienne domy i piwnice są kontynuacją pracy rozpoczętej przez włoskich kolonistów. Vale dos Vinhedos, Garibaldi i położona nieco dalej Jolimont pokazują różne oblicza tej samej historii – historii europejskich tradycji, które zapuściły korzenie w brazylijskiej ziemi.
Komentarze